Het lukt niet (altijd) om je aandacht erbij te houden
Tijdens meditaties oefenen we te ‘zijn met wat er is’. Zonder oordeel en zonder iets te willen veranderen, kijken we als toeschouwer naar wat zich aandient. We willen met onze aandacht bij de buikademhaling blijven, echter zal dat niet altijd lukken. Tijdens een meditatie geraken we meestal afgeleid van hetgeen we de intentie hadden om bij aanwezig te blijven. Afleidingen zoals gedachten, fysieke sensaties, pijntjes, kriebels en/of emoties. Als we afgeleid worden merken we dit op, accepteren we dat we afgeleid werden en we accepteren hetgeen waardoor we zijn afgeleid. Op deze manier ontwikkelen we onder meer concentratie, opmerkzaamheid en compassie.
Het is wel goed om een onderscheid te maken in de intensiteit van de afleidingen die zich aandienen.
Kleine afleidingen
Kleine afleidingen zijn afleidingen die je niet van je concentratie afbrengen. Ze dienen zich aan terwijl je wel met je aandacht bij het ademen kan blijven. Deze afleidingen komen en gaan, maar geef je verder geen aandacht.
Middelmatige afleidingen
Middelmatige afleidingen overschaduwen de ademhaling. Je hebt de intentie om met je aandacht bij je ademhaling te zijn, maar je merkt na een tijdje op dat je bent afgedwaald. Je bent dus niet meer gefocust op datgene waar je je aandacht had op gevestigd. Dan benoem je hetgeen waardoor je bent afgeleid (bijvoorbeeld denken, voelen, horen, to-do lijstje maken, scenario’s bedenken, idee, onrust, angst, irritatie, pijn in de rug, slapend been, blaffende hond, enz.) en je kijkt hier naar vanuit de rol van de toeschouwer, zonder jezelf hiermee te identificeren. Daarna keer je vriendelijk en toch resoluut terug naar je anker, de ademhaling.
Grote afleidingen
Bij grote afleidingen ben je, net als bij middelmatige afleidingen, afgeleid van het meditatieobject. Echter lukt het niet zomaar om terug te keren nadat je hiervan opmerkzaam bent geworden. Dus, grote afleidingen zijn dus middelmatige afleidingen waarbij het niet lukt om terug te keren omdat de afleiding meer aandacht vraagt. Je kan in dat geval de afleiding “ontmantelen” of ook wel: intuïtief analyseren.
Allereerst ga je na wat voor gedachten er zijn bij hetgeen je aandacht opeist. Probeer na te gaan, zonder in het denken mee te gaan, dus intuïtief observeren. Vervolgens kan je nagaan wat voor gemoedstoestand je hierbij hebt, prettig, neutraal of onprettig. Daarna ga je na wat voor lichamelijke sensaties je hierbij kan waarnemen. Zeker bij bijvoorbeeld emoties is er veel waar te nemen in je lichaam. En je zal opmerken dat niets vaststaand is. Bijvoorbeeld er dient zich een gevoel van angst aan, dan is het goed mogelijk dat je een verhoogde hartslag waarneemt, wat spanning rondom je keel, etc. Maar je zal opmerken dat dit continue verandert. Is er een verschil van intensiteit in druk? Een verschil in temperatuur? Zijn er tintelingen en veranderen die van plaats en intensiteit? Enz. Op deze manier ontmantelen we hetgeen ons afleid en vaak wordt het daardoor minder sterk, waarna wel terug kunnen keren naar ons meditatieobject.
Vandaag vond ik dit verhaal en heb het geprobeerd. Het werkt. Wel Engelstalig.
